دوره تاریخ ادبیات جهان

عضویت
در دوره ویدیویی «تاریخ ادبیات جهان» با ما همراه باشید. زمانی که سخن از ادبیات آن هم تاریخ ادبیات جهان به میان می‌آید، ناخودآگاه تصویری از سرزمین‌های مصر، یونان، چین و سومر در ذهن تداعی می‌شود. مناطقی که در ظهور ادبیات پیشگام و خالق آثار جاویدانی همچون حماسه گیلگمش و ایلیاد و ادیسه هومر بوده‌اند. آنچه درون مایه ادبیات دوران باستان را شکل می‌دهد، ایده قهرمان پروری است که در سراسر داستان حکمفرماست. در این ایده، قهرمانی معنایی جز جنگ تن به تن، پیروزی و یا کشته شدن شخصیت‌های داستان ندارد. قهرمانان می‌جنگند تا ارزشی را پس از خود به جای بگذارند که در نهایت یا در راه کسب این افتخار کشته شده و یا به سربلندی دست می‌یابند. این دقیقا همان چیزی است که در حماسه‌های یاد شده از طریق شخصیت‌هایی همچون گیلگمش، آشیل، ادیسیوس و ... به زیبایی هرچه تمام‌تر به تصویر کشیده شده‌اند. دو حماسه ایلیاد و ادیسه هومر تأثیرات فراوانی را بر ادبیات پس از خود گذاشتند. در این دو شعر دو قهرمان وجود دارد که یکی با منش قهرمانی (آشیل) و دیگری با ذکاوت و شیادی (ادیسیوس) زندگی می‌کند. ایده قهرمانی شخصی و با خود روراست بودن آشیل در آثار نویسندگانی همچون شکسپیر، امیلی گریفین و چینو آچه‌به دیده می‌شود. همچنین وجود درون مایه‌هایی از ادیسیوس نیز در شخصیت‌های کارتون تام و جری و هاکلبری فین قابل مشاهده است. با گذشت زمان ایده داستان پردازی‌ها تغییر نموده و از غالب پیروزی‌های صرف خارج شده است. دانته آلیگیری؛ شاعر نامدار قرن سیزدهم ایتالیا و خالق کمدی الهی دانته این داستان را با درون مایه‌ای از مذهب مسیحیت به تصویر می‌کشد. زائری که در سفرش از برزخ، دورخ و جهنم عبور کرده و مفاهیم مذهبی را بر پایه اصول اخلاقی و فیلسوفانه به نمایش می‌گذارد. با تغییر در محوریت موضوعات ادبی و شکل گیری جنبش هنری رئالیسم در ادبیات در میانه قرن نوزدهم، این جنبش تأثیر بسیاری بر آثار ادبی گذاشته و همچنان به عنوان یک سبک پایدار مورد استفاده قرار می‌گیرد. مکتب ادبی رئالیسم در حقیقت ریشه در افزایش قدرت طبقه متوسط جامعه و انقلاب صنعتی دارد. این مکتب نمای روشنی از جهان واقعی (جهان معاصر) را ارائه می‌دهد. متونی که به این سبک نوشته می‌شوند خواننده محور بوده و نویسنده همیشه خود را از داستان حذف می‌کند. گوستاو فلوبر و فرانتس کافکا از جمله نویسندگان شاخص در سبک رئالیسم هستند که از جمله آثار مشهور آنها به ترتیب می‌توان از رمان مادام بوواری و مسخ نام برد. در این دو داستان نویسندگان سعی دارند واقعیت‌های موجود در جامعه را به تصویر بکشند. رمان مسخ داستان مرد کارمندی است که یک روز صبح در حالی از خواب بیدار می‌شود که به یک حشره بزرگ تبدیل شده است. آنچه با خواندن این رمان از سوی خواننده مورد توجه قرار می‌گیرد، استفاده از فنون استاندارد رئالیستی در نوشتن این داستان به ظاهر خیالی است. تفسیرهای مختلفی از داستان مسخِ کافکا وجود دارد. به عنوان مثال مارکسیست‌ها معتقدند تبدیل شدن به یک حشره در حقیقت استعاره‌ای از بیگانگی انسان‌هایی است که به انجام مشاغل ماشینی مشغول شده‌اند و این مسأله نظر مارکسیت‌ها مبنی بر اهمیت بخش اول داستان بر موضوع کار را تایید می‌کند. تبدیل شدن واقعیت معمول به یک کابوس چیزی است که در غالب آثار کافکا به چشم می‌خورد. منتقدان بر این باورند که آثار این نویسنده مشهور در حقیقت یک پیش گویی از آن چیزی است که در آینده قرار است بر سر مردمان بیاید.